De doodsteek

Met het imploderen van PVV en de deconfiture van BBB had ik de hoop dat gezond verstand terug zou keren in Den Haag. Hoewel de meeste amateurs van het vorige kabinet het veld geruimd hebben, toont het nieuwe kabinet nog niet de alertheid die we mogen wensen. Urgente geopolitieke ontwikkelingen dringen maar moeizaam door tot in de Haagsche stolp. 

In plaats van over de dijken te kijken, zijn we druk met onszelf. Een heel lelijk voorbeeld hiervan is het ANP bericht van eind februari. “Gasvoorraad historisch laag; geen reden tot paniek, maar er mag niks fout gaan.” Dit was voordat de VS zich door Israël in de oorlog met Iran lieten rommelen. Enkele dagen later werd de aanvoer van ongeveer een vijfde van de wereldwijde vraag naar olie door Iran geblokkeerd. 

Dat een kabinet ondanks urgentie de alertheid mist om adequaat vroegtijdig in te spelen op ontwikkelingen van over de dijken, is helaas een structureel gebrek. Het is niet Jetten te verwijten, of Schoof, het zit ingebakken in onze bestuurscultuur. 

Of het nu om PFAS gaat, of pesticiden in de landbouw, of de stikstofoverlast die het boerenbedrijf veroorzaakt, beleid is altijd weer mosterd na de maaltijd en veelal zelfs dat niet eens. Er wordt niet adequaat ingegrepen door de overheid om de zaken waarvan we precies weten wat er fout gaat, goed te regelen. Laat staan dat er ingegrepen wordt op ontwikkelingen die we nog maar half kunnen duiden. 

Van bijna alles wat er compleet fout gaat in onze omgeving, waar we ziek van worden, waar we ellendig van worden, gefrustreerd en uit onmacht boos – terwijl we weten wat nodig is om het onheil te keren – doen we niets. We durven niet, we stellen uit, we houden heilige huisjes overeind, proberen alle goden tegelijk te dienen en zeggen over slachtoffers, dat het wel héél erg is wat hen is overkomen.

Ook dit jaar krijgen we weer droogte, overstromingen, stormschade, hitte-records. Nu ook gekoppeld aan energietekort met stijgende prijzen. We zijn onverminderd afhankelijk van de import van energie. Toch vinden we de energietransitie niet zo belangrijk en vooral te duur. Dit denken is de doodsteek. De urgentie voor het versnellen van de energietransitie is groter dan ooit. Het is veel meer dan een klimaatopgave, het gaat om fundamentele, strategische onafhankelijkheid. 

Uitbreiding van duurzame opwek moet hand in hand gaan met ingrijpende energiebesparing. Kunstmest van Yara en staal van het giftige Tata kunnen we zonder. Schiet op met wind op zee en houdt gasvelden bereikbaar. Ga door met de conversie van waterstofgas met opslag in zoutcavernes, goedkoper dan stroom van een SMR. Doe wat we kunnen en acteer naar wat we al lang weten.